موسسه انتشاراتی شناخت اندیشه مجله تحقیقات روانشناسی عمومی و علوم تربیتی 3115-9567 1 پیاپی 2 2025 07 06 Contexts of Learners’ Perceptions of Educational Justice: A Qualitative Review زمینه‌های ادراک عدالت آموزشی از دیدگاه یادگیرندگان: یک مرور کیفی 1 8 EN محمدجواد موسوی‌اصل گروه علوم تربیتی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران الهام کرمی‌فر گروه روان‌شناسی تربیتی، دانشگاه الزهرا، تهران، ایران Journal Article 2025 04 29 <p class="ABSTRACT" style="line-height: 115%;">This study aimed to conceptualize and integrate the contexts shaping learners’ perceptions of educational justice based on qualitative evidence in the existing literature. A qualitative review design with an inductive content analysis approach was employed. Data were collected exclusively through a targeted literature review, and 13 eligible peer-reviewed articles focusing on learners’ experiences and perceptions of educational justice were selected until theoretical saturation was achieved. Data analysis was conducted using NVivo 14 through open coding, conceptual categorization, and constant comparison. The findings revealed that learners’ perceptions of educational justice are multidimensional and organized around four interconnected domains: structural and institutional justice, interactional and interpersonal justice, procedural justice in educational processes, and perceived justice in educational outcomes. Learners interpret justice not only through policies and resource distribution, but also through daily interactions, fairness of procedures, opportunities for participation, and the perceived alignment between effort and academic results. Deficiencies in any of these domains can undermine overall perceptions of educational justice. Educational justice emerges as a complex, learner-centered construct requiring simultaneous attention to institutional structures, instructional processes, and human relationships. Incorporating learners’ perceptions into educational evaluation and decision-making is essential for developing more equitable and meaningful learning environments.</p> <p>هدف این مطالعه تبیین و یکپارچه‌سازی زمینه‌ها و مؤلفه‌های ادراک عدالت آموزشی از منظر یادگیرندگان بر اساس شواهد کیفی موجود در ادبیات علمی است. این پژوهش از نوع مروری کیفی با رویکرد تحلیل محتوای استقرایی انجام شد. داده‌ها صرفاً از طریق مرور هدفمند متون علمی گردآوری گردید و ۱۳ مقاله واجد شرایط که به تجربه و ادراک یادگیرندگان از عدالت آموزشی پرداخته بودند، انتخاب شد. فرآیند انتخاب تا دستیابی به اشباع نظری ادامه یافت. تحلیل داده‌ها با استفاده از نرم‌افزار NVivo نسخه 14 و از طریق کدگذاری باز، مقوله‌بندی مفهومی و مقایسه مداوم انجام گرفت. نتایج نشان داد ادراک عدالت آموزشی مفهومی چندبعدی است که در چهار حوزه اصلی شکل می‌گیرد: عدالت ساختاری و نهادی، عدالت تعاملی و بین‌فردی، عدالت رویه‌ای در فرآیندهای آموزشی و عدالت ادراک‌شده در پیامدها و نتایج تحصیلی. یادگیرندگان عدالت را نه‌تنها در سطح سیاست‌ها و منابع، بلکه در کیفیت تعاملات انسانی، شفافیت و ثبات رویه‌ها، مشارکت در تصمیم‌گیری و تناسب میان تلاش و نتایج تجربه می‌کنند. ضعف در هر یک از این سطوح می‌تواند ادراک کلی عدالت آموزشی را تضعیف کند. یافته‌ها نشان می‌دهد تحقق عدالت آموزشی مستلزم توجه هم‌زمان به ساختارها، فرآیندها و روابط انسانی در محیط‌های یادگیری است و ادراک یادگیرندگان باید به‌عنوان شاخصی کلیدی در ارزیابی و اصلاح نظام‌های آموزشی مدنظر قرار گیرد.</p> https://jgpess.com/index.php/jgpess/article/download/14/10