موسسه انتشاراتی شناخت اندیشه مجله تحقیقات روانشناسی عمومی و علوم تربیتی 3115-9567 1 پیاپی 2 2026 02 21 The effectiveness of indigenous games on reducing motor poverty and improving students' academic performance: presenting an educational intervention model اثربخشی بازی‌های بومی‌محور بر کاهش فقر حرکتی و بهبود عملکرد تحصیلی دانش‌آموزان: ارائه یک الگوی مداخله‌ای تربیتی FA رئیا صادقی دانشجوی کارشناسی ارشد روانشناسی بالینی، دانشکده علوم پزشکی دانشگاه آزاد واحد سنندج - ایران شعله ورمزیار کارشناسی ارشد روانشناسی بالینی، دانشگاه آزاد واحد علوم و تحقیقات سنندج - ایران زهرا مفاخری کارشناسی ارشد روانشناسی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد سنندج - ایران ناصر خوشنواز کارشناسی ارشد تربیت بدنی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد همدان - ایران Journal Article <p>The present study aimed to investigate the effectiveness of an intervention model based on indigenous-local games on reducing motor poverty and improving academic performance of elementary school students in Qorveh County. This study was a quasi-experimental research with a pretest-posttest design and a control group. The statistical population consisted of all first to third grade elementary school students in Qorveh County during the 2024-2025 academic year. The research sample included students who were selected through stratified random sampling and assigned to experimental and control groups. Data were collected using the Academic Performance Questionnaire and the Bruininks-Oseretsky Test of Motor Proficiency. The experimental group underwent an intervention with an indigenous-local games protocol including a collection of traditional games from the Kurdistan region such as Heileh Marani, Zooran Qachleh, Golobazi, Honori Manori, Toop Gharin, Hlookin, and Chel Kuchkeh. The interventions were implemented for twelve weeks, three sessions per week. Collected data were analyzed using descriptive statistics and analysis of covariance. The research findings revealed that the indigenous-local games-based intervention had a significant effect on reducing motor poverty and improving students' academic performance. In other words, students who participated in the indigenous games program demonstrated higher motor proficiency and better academic performance compared to the control group. Based on the findings, it can be concluded that indigenous-local games, as an effective, low-cost, and culturally appropriate strategy, have significant potential to address two major challenges of motor poverty and academic underachievement in elementary school students. Therefore, it is suggested that educational planners and policymakers take an effective step toward enhancing students' motor health and academic achievement by reviving these games and incorporating them into curricula.</p> <p>پژوهش حاضر با هدف بررسی اثربخشی الگوی مداخله‌ای مبتنی بر بازی‌های بومی-محور بر کاهش فقر حرکتی و بهبود عملکرد تحصیلی دانش‌آموزان مقطع ابتدایی شهرستان قروه انجام شد. این مطالعه از نوع نیمه‌آزمایشی با طرح پیش‌آزمون-پس‌آزمون و گروه کنترل بود. جامعه آماری پژوهش را تمامی دانش‌آموزان پایه‌های اول تا سوم ابتدایی شهرستان قروه در سال تحصیلی ۱۴۰۴-۱۴۰۳ تشکیل می‌دادند. نمونه پژوهش شامل دانش‌آموزانی بود که با روش نمونه‌گیری تصادفی طبقه‌ای انتخاب و در دو گروه آزمایش و کنترل جایدهی شدند. برای گردآوری داده‌ها از پرسشنامه عملکرد تحصیلی و آزمون تبحر حرکتی برونینکس–اوزرتسکی استفاده گردید. گروه آزمایش تحت مداخله با پروتکل بازی‌های بومی-محور شامل مجموعه‌ای از بازی‌های سنتی منطقه کردستان مانند هیله مارانی، زوران قچله، گلوبازی، هنوری منوری، توپ قارین، هلوکین و چل کوچکه قرار گرفتند. مداخلات به مدت دوازده هفته و هر هفته سه جلسه اجرا شد. داده‌های جمع‌آوری شده با استفاده از روش‌های آمار توصیفی و تحلیل کوواریانس مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفتند. یافته‌های پژوهش نشان داد که مداخله مبتنی بر بازی‌های بومی-محور تأثیر معناداری بر کاهش فقر حرکتی و بهبود عملکرد تحصیلی دانش‌آموزان داشته است. به عبارت دیگر، دانش‌آموزانی که در برنامه بازی‌های بومی شرکت کردند، در مقایسه با گروه کنترل، تبحر حرکتی بالاتر و عملکرد تحصیلی بهتری نشان دادند. بر اساس یافته‌ها می‌توان نتیجه گرفت که بازی‌های بومی-محور به عنوان راهبردی مؤثر، کم‌هزینه و از نظر فرهنگی مناسب، ظرفیت قابل توجهی برای مواجهه با دو چالش مهم فقر حرکتی و افت تحصیلی در دانش‌آموزان مقطع ابتدایی دارند. بنابراین پیشنهاد می‌شود برنامه‌ریزان و سیاست‌گذاران آموزشی با احیای این بازی‌ها و گنجاندن آن‌ها در برنامه‌های درسی، گامی مؤثر در جهت ارتقای سلامت حرکتی و پیشرفت تحصیلی دانش‌آموزان بردارند.</p> Indigenous-Local Games, Motor Poverty, Academic Performance, Elementary Students, Motor Proficiency. بازی‌های بومی-محور، فقر حرکتی، عملکرد تحصیلی، دانش‌آموزان ابتدایی، تبحر حرکتی. https://jgpess.com/index.php/jgpess/article/download/39/30