موسسه انتشاراتی شناخت اندیشه مجله تحقیقات روانشناسی عمومی و علوم تربیتی 3115-9567 2 دوره 2 شماره 1 (1405): پیاپی 1 2026 05 26 The Effectiveness of Peer Learning in Two Educational Models — Workshop-Based Model-Centered and Art-Based Creativity-Centered — on Self-Efficacy, Divergent Thinking, and Emotional Intelligence of Art Students اثربخشی هم‌آموزی دو الگوی تربیتی مدل‌محور کارگاهی و خلاقیت‌محور هنری بر خودکارآمدی، تفکر واگرا و هوش هیجانی هنرجویان FA سارا اسدی کارشناسی ارشد رشته فرش، مواد اولیه و رنگرزی دانشگاه علم هنر یزد – ایران فاطمه اسدی کارشناسی ارشد مهندسی معماری دانشگاه غیرانتفاعی ایرانمهر قروه - کردستان – ایران Journal Article <p>The present study aimed to investigate the effectiveness of co-learning of two educational models, namely workshop-based model-oriented and art-based creativity-oriented approaches, on self-efficacy, divergent thinking, and emotional intelligence of vocational school students in Qorveh County. This research was applied in terms of purpose and quasi-experimental in terms of method, employing a pretest-posttest design with two experimental groups. The statistical population included all vocational school students in Qorveh County during the 2025-2026 academic year. The research sample consisted of 60 art students who were selected through convenience sampling and assigned to two groups of 30 participants each (one group receiving the workshop-based model-oriented model and the other receiving the art-based creativity-oriented model). The research instruments included the Sherer General Self-Efficacy Questionnaire (1982), the Torrance Test of Divergent Thinking (1974), and the Schutte Emotional Intelligence Questionnaire (1998). Educational interventions were implemented over eight 90-minute sessions. Data were analyzed using multivariate analysis of covariance. The findings indicated that both educational models led to significant increases in self-efficacy, divergent thinking, and emotional intelligence scores at the posttest stage. Furthermore, the results showed that the model-oriented approach was significantly more effective than the creativity-oriented approach in enhancing self-efficacy, while the creativity-oriented approach was significantly more effective than the model-oriented approach in enhancing both divergent thinking and emotional intelligence. The effects of both interventions remained stable after one month. In conclusion, co-learning of the two educational models—workshop-based model-oriented and art-based creativity-oriented—is effective on self-efficacy, divergent thinking, and emotional intelligence of vocational school students; however, the effectiveness of each model varies depending on the dependent variable. Therefore, the selection of an appropriate educational model in vocational schools should be based on the educational goal and the component to be strengthened in students. It is recommended that future research design and test a combined model.</p> <p>پژوهش حاضر با هدف بررسی اثربخشی هم‌آموزی دو الگوی تربیتی مدل‑محور کارگاهی و خلاقیت‑محور هنری بر خودکارآمدی، تفکر واگرا و هوش هیجانی هنرجویان هنرستان‌های شهرستان قروه انجام شد. پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر روش اجرا نیمه‌آزمایشی با طرح پیش‌آزمون‑پس‌آزمون و دو گروه آزمایش بود. جامعه آماری شامل کلیه هنرجویان هنرستان‌های شهرستان قروه در سال تحصیلی ۱۴۰۵-۱۴۰۴ بود و نمونه پژوهش شامل ۶۰ نفر از هنرجویان رشته هنر بود که به صورت در دسترس انتخاب شده و در دو گروه ۳۰ نفره (گروه دریافت‌کننده الگوی مدل‑محور کارگاهی و گروه دریافت‌کننده الگوی خلاقیت‑محور هنری) جای گرفتند. ابزارهای پژوهش شامل پرسشنامه خودکارآمدی عمومی شرر (۱۹۸۲)، آزمون تفکر واگرای تورنس (۱۹۷۴) و پرسشنامه هوش هیجانی شوت (۱۹۹۸) بودند و مداخلات آموزشی طی ۸ جلسه ۹۰ دقیقه‌ای اجرا شدند. داده‌ها با استفاده از تحلیل کوواریانس چندمتغیره تجزیه و تحلیل شدند. یافته‌ها نشان داد که هر دو الگوی تربیتی منجر به افزایش معنادار نمرات خودکارآمدی، تفکر واگرا و هوش هیجانی در مرحله پس‌آزمون شدند. همچنین نتایج نشان داد که الگوی مدل‑محور در افزایش خودکارآمدی به طور معناداری مؤثرتر از الگوی خلاقیت‑محور بود، در حالی که الگوی خلاقیت‑محور در افزایش تفکر واگرا و هوش هیجانی به طور معناداری مؤثرتر از الگوی مدل‑محور عمل کرد. اثرات هر دو مداخله پس از یک ماه پایدار باقی ماند. در نتیجه، هم‌آموزی دو الگوی تربیتی مدل‑محور کارگاهی و خلاقیت‑محور هنری بر خودکارآمدی، تفکر واگرا و هوش هیجانی هنرجویان اثربخش است، اما میزان اثربخشی هر الگو بر حسب متغیر وابسته متفاوت است. بنابراین انتخاب الگوی تربیتی مناسب در هنرستان‌ها باید بر اساس هدف آموزشی و مؤلفه‌ای که قرار است در هنرجو تقویت شود، صورت گیرد. پیشنهاد می‌شود در پژوهش‌های آینده یک الگوی ترکیبی طراحی و آزمایش گردد.</p> https://jgpess.com/index.php/jgpess/article/download/46/39