موسسه انتشاراتی شناخت اندیشه مجله تحقیقات روانشناسی عمومی و علوم تربیتی 3115-9567 2 پیاپی 1 2026 10 11 The Effectiveness of Academic Mindfulness Training on Reducing Academic Procrastination with the Moderating Role of Academic Self-Efficacy in Female High School Students اثربخشی آموزش ذهن‌آگاهی تحصیلی بر کاهش اهمال‌کاری تحصیلی با نقش تعدیل‌کننده خودکارآمدی تحصیلی در دانش‌آموزان دختر دوره دوم متوسطه FA هوشنگ جدیدی استادیار گروه روانشناسی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد سنندج، کردستان، ایران نگین رشیدی کارشناسی ارشد روانشناسی تربیتی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد سنندج، کردستان، ایران Journal Article <p><strong>Objective:</strong> The present study aimed to investigate the effectiveness of academic mindfulness training on reducing academic procrastination, emphasizing the moderating role of academic self-efficacy among female second-year high school students.</p> <p><strong>Methods:</strong> A quasi-experimental pretest-posttest design with a control group was employed. The statistical population comprised all female second-year high school students in the city of Qorveh during the 2025–2026 academic year, totaling 1,237 students. From this population, 30 eligible students were selected using convenience sampling and randomly assigned to two groups: experimental ($n = 15$) and control ($n = 15$). The experimental group received academic mindfulness training over eight sessions, whereas the control group received no intervention. Data were collected using the Solomon and Rothblum Academic Procrastination Scale (1984) and the Morgan and Jinks Academic Self-Efficacy Scale (1999). Data analysis was performed using univariate analysis of covariance (ANCOVA) and moderated regression via the PROCESS macro in SPSS.</p> <p><strong>Findings:</strong> The ANCOVA results demonstrated that academic mindfulness training had a significant effect on reducing academic procrastination. Additionally, the moderated regression results revealed a significant interaction effect between group and academic self-efficacy on academic procrastination, indicating the moderating role of academic self-efficacy. The examination of conditional effects further revealed that the effectiveness of mindfulness training was significant across all three levels of self-efficacy; however, as the level of academic self-efficacy increased, the magnitude of procrastination reduction intensified.</p> <p><strong>Conclusion:</strong> Academic mindfulness training is an effective intervention for curbing students' procrastinatory behaviors, and its efficacy is reinforced within the context of high academic self-efficacy. Therefore, integrating mindfulness interventions with strategies aimed at enhancing self-efficacy beliefs in schools is recommended.</p> <p><strong>هدف:</strong> پژوهش حاضر با هدف بررسی اثربخشی آموزش ذهن‌آگاهی تحصیلی بر کاهش اهمال‌کاری تحصیلی با تأکید بر نقش تعدیل‌کننده خودکارآمدی تحصیلی در دانش‌آموزان دختر دوره دوم متوسطه انجام شد.</p> <p><strong>روش‌شناسی:</strong> طرح پژوهش از نوع نیمه‌آزمایشی با پیش‌آزمون ـ پس‌آزمون همراه با گروه کنترل بود. جامعه آماری شامل تمامی دانش‌آموزان دختر دوره دوم متوسطه شهر قروه در سال تحصیلی ۱۴۰۵-۱۴۰۴ به تعداد ۱۲۳۷ نفر بود که از میان آنان ۳۰ دانش‌آموز واجد شرایط به روش نمونه‌گیری در دسترس انتخاب و به‌صورت تصادفی در دو گروه آزمایش (۱۵ نفر) و کنترل (۱۵ نفر) جایگزین شدند. گروه آزمایش طی هشت جلسه تحت آموزش ذهن‌آگاهی تحصیلی قرار گرفت، در حالی که گروه کنترل مداخله‌ای دریافت نکرد. داده‌ها با استفاده از پرسشنامه اهمال‌کاری تحصیلی سولومون و راثبلوم (۱۹۸۴) و پرسشنامه خودکارآمدی تحصیلی مورگان و جینکز (۱۹۹۹) گردآوری شدند. تجزیه و تحلیل داده‌ها از طریق تحلیل کوواریانس تک‌متغیره و رگرسیون تعدیلی با بهره‌گیری از ماکروی PROCESS در نرم‌افزار SPSS انجام گرفت.</p> <p><strong>یافته‌ها:</strong> نتایج تحلیل کوواریانس نشان داد که آموزش ذهن‌آگاهی تحصیلی تأثیر معناداری بر کاهش اهمال‌کاری تحصیلی دارد. همچنین نتایج رگرسیون تعدیلی حاکی از معناداری اثر متقابل گروه و خودکارآمدی تحصیلی بر اهمال‌کاری تحصیلی بود. که نشان‌دهنده نقش تعدیل‌کنندگی خودکارآمدی تحصیلی است. بررسی اثرات شرطی نیز مشخص ساخت که اثربخشی آموزش ذهن‌آگاهی در هر سه سطح خودکارآمدی معنادار بوده، اما با افزایش سطح خودکارآمدی تحصیلی، شدت کاهش اهمال‌کاری افزایش می‌یابد.</p> <p><strong>نتیجه‌گیری:</strong> آموزش ذهن‌آگاهی تحصیلی مداخله‌ای کارآمد در مهار رفتارهای تعویقی دانش‌آموزان است و اثربخشی آن در بستری از خودکارآمدی تحصیلی بالا تقویت می‌شود؛ از این‌رو، تلفیق مداخلات ذهن‌آگاهی با راهبردهای ارتقای باورهای خودکارآمدی در مدارس توصیه می‌گردد.</p> https://jgpess.com/index.php/jgpess/article/download/65/58