موسسه انتشاراتی شناخت اندیشه مجله تحقیقات روانشناسی عمومی و علوم تربیتی 3115-9567 1 پیاپی 2 2025 07 03 Strategies for Strengthening Meaningful Relationships in Academic and Psychological Development: A Qualitative Review راهبردهای تقویت روابط معنادار در رشد تحصیلی و روانشناختی: یک مرور کیفی 1 8 EN نرگس شریفی‌نیا گروه برنامه‌ریزی آموزشی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران علیرضا صمدی‌پور Journal Article 2025 04 27 <p class="ABSTRACT" style="line-height: 115%;">This study aimed to identify and synthesize strategies for strengthening meaningful relationships and to explain their role in students’ academic and psychological development within educational contexts. This research adopted a qualitative review approach using meta-synthesis. Data were collected exclusively through a systematic review of the literature. Following a rigorous screening process, 18 high-quality qualitative studies were selected. Data analysis was conducted using thematic analysis with NVivo software (version 14), applying open, axial, and selective coding procedures until theoretical saturation was achieved. The analysis yielded three overarching themes: relationship-oriented educational contexts, interactive strategies for strengthening meaningful relationships, and academic and psychological outcomes of meaningful relationships. The findings indicated that emotional safety, mutual respect, empathic communication, dialogical interaction, and a sense of belonging play a central role in enhancing intrinsic academic motivation, psychological well-being, resilience, and academic engagement. Meaningful relationships constitute a foundational component of academic and psychological development. Adopting a systematic, relationship-centered approach in educational practice and policy can substantially improve learning quality and promote students’ psychological well-being.</p> <p>هدف این مطالعه شناسایی و تبیین راهبردهای تقویت روابط معنادار و تفسیر نقش آن‌ها در رشد تحصیلی و روانشناختی فراگیران در محیط‌های آموزشی است. پژوهش حاضر یک مرور کیفی با رویکرد فراترکیب است که داده‌های آن صرفاً از طریق مرور نظام‌مند متون علمی گردآوری شد. پس از جست‌وجوی هدفمند و اعمال معیارهای ورود، ۱۸ مقاله کیفی معتبر انتخاب گردید. داده‌ها با استفاده از تحلیل مضمون و با به‌کارگیری نرم‌افزار NVivo نسخه 14 در سه مرحله کدگذاری باز، محوری و انتخابی تحلیل شدند. فرایند تحلیل تا دستیابی به اشباع نظری ادامه یافت. یافته‌ها در قالب سه مضمون اصلی شامل بسترهای رابطه‌محور در محیط‌های آموزشی، راهبردهای تعاملی تقویت روابط معنادار و پیامدهای تحصیلی و روانشناختی روابط معنادار استخراج شد. نتایج نشان داد که امنیت عاطفی، احترام متقابل، ارتباط همدلانه، گفت‌وگوی دوسویه و تقویت حس تعلق، نقشی محوری در افزایش انگیزش تحصیلی، بهزیستی روانشناختی، تاب‌آوری و درگیری تحصیلی فراگیران دارند. روابط معنادار به‌عنوان یکی از ارکان بنیادین رشد تحصیلی و روانشناختی، نیازمند رویکردی نظام‌مند و چندسطحی در سیاست‌گذاری و عمل آموزشی هستند. تمرکز بر راهبردهای رابطه‌محور می‌تواند به بهبود کیفیت تجربه آموزشی و ارتقای سلامت روان فراگیران منجر شود.</p> https://jgpess.com/index.php/jgpess/article/download/8/7