اصول اخلاقی
مجله تحقیقات روانشناسی عمومی و علوم تربیتی متعهد به رعایت بالاترین استانداردهای اخلاقی در تمامی مراحل نشر علمی است. این نشریه با پیروی از اصول و رهنمودهای کمیته اخلاق نشر (COPE)، تلاش میکند سلامت علمی، شفافیت، بیطرفی و اعتماد عمومی به فرآیند انتشار پژوهشهای علمی را تضمین نماید.
بیانیه اخلاق انتشار با هدف تبیین مسئولیتهای اخلاقی تمامی ذینفعان فرآیند نشر، شامل نویسندگان، داوران، دبیران، سردبیر و ناشر تدوین شده است و رعایت مفاد آن برای تمامی افراد درگیر در فرآیند انتشار الزامی است.
مسئولیتهای اخلاقی نویسندگان
اصالت علمی و نویسندگی
نویسندگان موظفاند اطمینان دهند که مقاله ارسالی حاصل کار پژوهشی اصیل آنان بوده و پیشتر منتشر نشده و همزمان برای نشریه دیگری ارسال نشده است. ارائه دادههای جعلی، دستکاریشده یا تحریفشده مصداق تخلف علمی محسوب میشود.
نویسندگی مقاله باید صرفاً به افرادی اختصاص یابد که مشارکت علمی معنادار در طراحی پژوهش، گردآوری دادهها، تحلیل نتایج یا تفسیر یافتهها داشتهاند. تمامی نویسندگان باید نسخه نهایی مقاله را پیش از ارسال تأیید کرده باشند.
افرادی که نقش آنها در حد همکاری فنی، ویرایش زبانی یا تأمین مالی بوده است، باید در بخش سپاسگزاری ذکر شوند و نباید بهعنوان نویسنده معرفی گردند.
سرقت علمی و انتشار تکراری
هرگونه سرقت علمی، اعم از کپی مستقیم، بازنویسی بدون استناد، استفاده از ایدهها بدون ذکر منبع و خودسرقت علمی، بهطور مطلق ممنوع است. ارسال همزمان یا انتشار تکراری نتایج پژوهش نیز تخلف اخلاقی محسوب میشود.
کلیه مقالات ارسالی پیش از داوری با استفاده از نرمافزار iThenticate بررسی میشوند. در صورت مشاهده شباهت غیرمجاز، مقاله رد شده یا برای توضیح به نویسندگان بازگردانده میشود. در موارد شدید، اقدامات تکمیلی مطابق دستورالعملهای COPE اتخاذ خواهد شد.
صحت دادهها و شفافیت پژوهش
نویسندگان مسئول صحت، دقت و قابلیت اعتماد دادهها و تحلیلهای ارائهشده هستند. دادهها باید بهصورت صادقانه و شفاف گزارش شوند و حذف نتایج نامطلوب یا دستکاری دادهها مجاز نیست.
در صورت درخواست دبیر یا سردبیر، نویسندگان باید دادههای خام یا مستندات پژوهش را برای بررسیهای تکمیلی در اختیار نشریه قرار دهند.
ملاحظات اخلاقی پژوهش و رضایت آگاهانه
پژوهشهای مرتبط با انسان باید مطابق اصول اخلاق پژوهش انجام شده و دارای تأییدیه کمیته اخلاق یا نهاد ذیصلاح باشند. اخذ رضایت آگاهانه از شرکتکنندگان و رعایت محرمانگی اطلاعات آنان الزامی است.
در پژوهشهای مربوط به گروههای آسیبپذیر، رعایت ملاحظات اخلاقی مضاعف ضروری است.
تعارض منافع
نویسندگان موظفاند هرگونه تعارض منافع مالی، سازمانی یا شخصی را که ممکن است بر نتایج پژوهش تأثیر بگذارد، بهطور شفاف اعلام کنند. در صورت نبود تعارض منافع، این موضوع باید صراحتاً ذکر شود.
مسئولیتهای اخلاقی داوران
محرمانگی
داوران موظفاند تمامی اطلاعات مربوط به مقالات را محرمانه تلقی کرده و از افشا، استفاده شخصی یا انتقال آن به اشخاص ثالث خودداری کنند.
بیطرفی و انصاف
داوری باید بهصورت علمی، منصفانه و سازنده انجام شود. نقد شخصی نویسندگان یا اظهارنظرهای غیرعلمی غیرقابلقبول است.
تخصص و تعهد زمانی
داوران باید تنها مقالاتی را بپذیرند که در حوزه تخصص آنان قرار دارد و متعهد به ارائه نظر در زمان تعیینشده باشند.
تعارض منافع داوران
در صورت وجود هرگونه تعارض منافع، داور موظف است از داوری مقاله انصراف دهد.
مسئولیتهای اخلاقی دبیر و سردبیر
استقلال و عدالت در تصمیمگیری
تصمیمگیری درباره پذیرش یا رد مقالات صرفاً بر اساس کیفیت علمی، اصالت پژوهش، روششناسی و ارتباط با حوزه موضوعی نشریه انجام میشود. هیچگونه تبعیض بر اساس ملیت، جنسیت، وابستگی سازمانی یا دیدگاههای فردی اعمال نخواهد شد.
محرمانگی فرآیند نشر
دبیر و سردبیر موظفاند محرمانگی کامل اطلاعات مقالات و هویت نویسندگان و داوران را حفظ نمایند.
مدیریت تعارض منافع
در صورت وجود تعارض منافع، دبیر یا سردبیر موظف است رسیدگی به مقاله را به فرد دیگری در هیئت تحریریه واگذار کند.
نظارت اخلاقی
دبیر و سردبیر مسئول شناسایی و رسیدگی به تخلفات اخلاقی احتمالی، از جمله سرقت علمی، جعل دادهها و نقض اصول پژوهش اخلاقی هستند و در این موارد مطابق دستورالعملهای COPE اقدام میکنند.
اخلاق داوری علمی
مجله تحقیقات روانشناسی عمومی و علوم تربیتی از نظام داوری دوسوکور استفاده میکند. هر مقاله توسط دو یا سه داور متخصص مستقل بررسی میشود تا بیطرفی و کیفیت ارزیابی تضمین گردد.
رسیدگی به تخلفات و سوءرفتار علمی
نشریه تمامی گزارشهای مربوط به سوءرفتار پژوهشی را بهصورت جدی بررسی میکند. مصادیق تخلف شامل سرقت علمی، جعل یا تحریف دادهها، انتشار تکراری، عدم افشای تعارض منافع و نقض اخلاق پژوهش است.
در صورت اثبات تخلف، اقدامات مقتضی از جمله رد مقاله، اصلاح یا استرداد مقاله منتشرشده و اطلاعرسانی به نهادهای ذیربط انجام خواهد شد.
اصلاح، ابطال و اعلام نگرانی
در صورت کشف خطا یا تخلف پس از انتشار:
-
اصلاحیه برای خطاهای غیرعمدی
-
ابطال مقاله (Retraction) برای تخلفات جدی
-
اعلام نگرانی (Expression of Concern) در زمان بررسی موضوع
بهصورت شفاف منتشر خواهد شد.
اخلاق دسترسی آزاد
پرداخت هزینه پردازش مقاله هیچ تأثیری بر تصمیمگیری علمی ندارد. تمامی مقالات تحت مجوز CC BY-NC 4.0 منتشر میشوند و اصول اخلاقی نشر در نظام دسترسی آزاد بهطور کامل رعایت میگردد.
تعهد نشریه به اخلاق علمی
مجله تحقیقات روانشناسی عمومی و علوم تربیتی خود را متعهد به ارتقای فرهنگ اخلاق پژوهش، صیانت از اعتبار علمی و حفظ اعتماد جامعه دانشگاهی میداند. ارسال مقاله یا مشارکت در فرآیند داوری بهمنزله پذیرش کامل مفاد این بیانیه اخلاقی است.
