تجربه معلمان از فشارهای ارزشیابی و پاسخگویی آموزشی: یک مرور کیفی

زهرا سادات  علوی‌کیا

نویسندگان

زهرا سادات علوی‌کیا گروه روان‌شناسی رشد، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران نویسنده مسئول

کلمات کلیدی:

ارزشیابی آموزشی, پاسخگویی آموزشی, تجربه معلمان, فشار شغلی, مرور کیفی

چکیده

هدف این مطالعه تبیین و تلفیق تجربه‌های معلمان از فشارهای ناشی از ارزشیابی و پاسخگویی آموزشی بر اساس مرور کیفی ادبیات پژوهشی موجود است. این پژوهش از نوع مرور کیفی با رویکرد تفسیری–تحلیلی است که در آن ۱۵ مقاله علمی مرتبط با تجربه معلمان از نظام‌های ارزشیابی و پاسخگویی آموزشی انتخاب و تحلیل شد. گردآوری داده‌ها صرفاً از طریق مرور متون و مقالات علمی انجام گرفت و معیار انتخاب منابع، تمرکز بر تجربه‌ها و ادراک‌های معلمان و استفاده از داده‌های کیفی یا توصیفی بود. داده‌های استخراج‌شده با استفاده از تحلیل مضمون و به‌کارگیری نرم‌افزار NVivo نسخه ۱۴ کدگذاری و تحلیل شدند. فرایند تحلیل تا دستیابی به اشباع نظری ادامه یافت. نتایج تحلیل نشان داد که تجربه معلمان از فشارهای ارزشیابی در چهار مضمون اصلی سازمان می‌یابد: فشارهای ساختاری و سیاست‌محور ارزشیابی، پیامدهای روان‌شناختی و هیجانی، تأثیر بر عملکرد و هویت حرفه‌ای، و راهبردهای مقابله‌ای و سازگاری. فشارهای ناشی از استانداردسازی، آزمون‌محوری و پاسخگویی بوروکراتیک با افزایش استرس شغلی، اضطراب ارزشیابی، فرسودگی حرفه‌ای و تغییر رویکردهای تدریس همراه است. در عین حال، معلمان از راهبردهای فردی و جمعی برای کاهش فشار و حفظ تعادل حرفه‌ای استفاده می‌کنند. یافته‌ها نشان می‌دهد که نظام‌های ارزشیابی و پاسخگویی، در صورت غلبه منطق کنترل و سنجش کمی، می‌توانند پیامدهای منفی قابل‌توجهی برای سلامت روانی و هویت حرفه‌ای معلمان داشته باشند؛ ازاین‌رو، طراحی نظام‌های پاسخگویی متوازن‌تر و انسانی‌تر ضروری است.

دانلودها

دسترسی به دانلود اطلاعات مقدور نیست.

مراجع

Au, W. (2011). Teaching under the new Taylorism: High-stakes testing and the standardization of the 21st century curriculum. Journal of Curriculum Studies, 43(1), 25–45.

Ball, S. J. (2016). Education, justice and democracy: The struggle over ignorance and opportunity. London: Routledge.

Bandura, A. (1997). Self-efficacy: The exercise of control. New York, NY: Freeman.

Beijaard, D., Meijer, P. C., & Verloop, N. (2004). Reconsidering research on teachers’ professional identity. Teaching and Teacher Education, 20(2), 107–128.

Beltman, S., Mansfield, C., & Price, A. (2011). Thriving not just surviving: A review of research on teacher resilience. Educational Research Review, 6(3), 185–207.

Biesta, G. (2010). Good education in an age of measurement: Ethics, politics, democracy. Boulder, CO: Paradigm.

Collie, R. J., Shapka, J. D., & Perry, N. E. (2012). School climate and social–emotional learning: Predicting teacher stress, job satisfaction, and teaching efficacy. Journal of Educational Psychology, 104(4), 1189–1204.

Day, C., & Smethem, L. (2009). The effects of reform: Have teachers really lost their sense of professionalism? Journal of Educational Change, 10(2–3), 141–157.

Fullan, M. (2014). The new meaning of educational change (5th ed.). New York, NY: Teachers College Press.

Hargreaves, A. (2005). Educational change takes ages: Life, career and generational factors in teachers’ emotional responses to educational change. Teaching and Teacher Education, 21(8), 967–983.

Kyriacou, C. (2001). Teacher stress: Directions for future research. Educational Review, 53(1), 27–35.

Lazarus, R. S., & Folkman, S. (1984). Stress, appraisal, and coping. New York, NY: Springer.

Nichols, S. L., & Berliner, D. C. (2007). Collateral damage: How high-stakes testing corrupts America’s schools. Cambridge, MA: Harvard Education Press.

Skaalvik, E. M., & Skaalvik, S. (2017). Teacher stress and teacher self-efficacy: Relations and consequences. Teaching and Teacher Education, 67, 1–10.