نقش معنا و هدف در پیشرفت تحصیلی: یک مرور نظری کیفی

نویسندگان

  • راحله کاظمی‌نسب گروه علوم تربیتی، دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران نویسنده مسئول

کلمات کلیدی:

معنا در زندگی, هدفمندی, پیشرفت تحصیلی, انگیزش تحصیلی, مرور نظری کیفی

چکیده

هدف این مطالعه تبیین نقش معنا و هدف در پیشرفت تحصیلی از طریق یکپارچه‌سازی و بازاندیشی نظریه‌ها و شواهد کیفی موجود در ادبیات علمی است. این پژوهش با رویکرد مرور نظری کیفی انجام شد و داده‌ها صرفاً از طریق مرور متون علمی گردآوری گردید. سیزده مقاله علمی مرتبط که به‌طور مستقیم به مفاهیم معنا در زندگی، هدفمندی و پیامدهای تحصیلی پرداخته بودند، بر اساس معیارهای ارتباط مفهومی و غنای نظری انتخاب شدند. تحلیل داده‌ها با استفاده از تحلیل کیفی نظری و به کمک نرم‌افزار NVivo نسخه 14 انجام گرفت و فرایند تحلیل تا دستیابی به اشباع نظری ادامه یافت. یافته‌های تحلیل کیفی نشان داد که معنا به‌عنوان بنیان انگیزش تحصیلی عمل می‌کند و از طریق افزایش انگیزش درونی، خودکارآمدی و تنظیم هیجانی، کیفیت یادگیری و پایداری تحصیلی را ارتقا می‌دهد. همچنین، هدفمندی به‌عنوان سازوکاری جهت‌دهنده، نقش واسطه‌ای میان معنا و رفتارهای تحصیلی ایفا کرده و با خودتنظیمی، پشتکار و جهت‌گیری بلندمدت تحصیلی مرتبط است. در نهایت، معنا و هدف با پیامدهای روان‌شناختی مثبتی همچون بهزیستی تحصیلی، تاب‌آوری و شکل‌گیری هویت تحصیلی معنادار همراه هستند. نتایج این مرور نشان می‌دهد که معنا و هدف مؤلفه‌هایی مرکزی در پیشرفت تحصیلی پایدار و انسان‌محور هستند و ادغام آن‌ها در سیاست‌ها و برنامه‌های آموزشی می‌تواند به ارتقای عملکرد تحصیلی و سلامت روان فراگیران منجر شود.

دانلودها

دسترسی به دانلود اطلاعات مقدور نیست.

مراجع

Bandura, A. (1997). Self-efficacy: The exercise of control. New York, NY: Freeman.

Eccles, J. S., & Wigfield, A. (2002). Motivational beliefs, values, and goals. Annual Review of Psychology, 53, 109–132. https://doi.org/10.1146/annurev.psych.53.100901.135153

Frankl, V. E. (1985). Man’s search for meaning. New York, NY: Washington Square Press.

Grant, M. J., & Booth, A. (2009). A typology of reviews: An analysis of 14 review types and associated methodologies. Health Information & Libraries Journal, 26(2), 91–108. https://doi.org/10.1111/j.1471-1842.2009.00848.x

Locke, E. A., & Latham, G. P. (2002). Building a practically useful theory of goal setting and task motivation. American Psychologist, 57(9), 705–717. https://doi.org/10.1037/0003-066X.57.9.705

Martin, A. J. (2012). Motivation and engagement: Conceptual, operational, and empirical clarity. Handbook of Research on Student Engagement, 303–321.

Masten, A. S. (2014). Ordinary magic: Resilience in development. New York, NY: Guilford Press.

Ryan, R. M., & Deci, E. L. (2000). Intrinsic and extrinsic motivations: Classic definitions and new directions. Contemporary Educational Psychology, 25(1), 54–67. https://doi.org/10.1006/ceps.1999.1020

Ryff, C. D. (2014). Psychological well-being revisited. Psychotherapy and Psychosomatics, 83(1), 10–28. https://doi.org/10.1159/000353263

Ryff, C. D., & Singer, B. (2008). Know thyself and become what you are. Journal of Happiness Studies, 9(1), 13–39. https://doi.org/10.1007/s10902-006-9019-0

Steger, M. F. (2012). Making meaning in life. Psychological Inquiry, 23(4), 381–385. https://doi.org/10.1080/1047840X.2012.720832

Steger, M. F., Frazier, P., Oishi, S., & Kaler, M. (2006). The meaning in life questionnaire. Journal of Counseling Psychology, 53(1), 80–93. https://doi.org/10.1037/0022-0167.53.1.80

دانلود

گاه‌شمار انتشار

چاپ شده
ارسال
بازنگری
پذیرش

شماره

نوع مقاله

مقالات

ارجاع به مقاله

کاظمی‌نسب ر. (2025). نقش معنا و هدف در پیشرفت تحصیلی: یک مرور نظری کیفی. مجله تحقیقات روانشناسی عمومی و علوم تربیتی، 1(1)، 1-8. https://jgpess.com/index.php/jgpess/article/view/10

مقالات مشابه

21-30 از 39

همچنین برای این مقاله می‌توانید شروع جستجوی پیشرفته مقالات مشابه.