اثربخشی آموزش ذهن‌آگاهی تحصیلی بر کاهش اهمال‌کاری تحصیلی با نقش تعدیل‌کننده خودکارآمدی تحصیلی در دانش‌آموزان دختر دوره دوم متوسطه
کلمات کلیدی:
ذهن‌آگاهی تحصیلی، اهمال‌کاری تحصیلی، خودکارآمدی تحصیلی، دانش‌آموزان متوسطه.چکیده
هدف: پژوهش حاضر با هدف بررسی اثربخشی آموزش ذهن‌آگاهی تحصیلی بر کاهش اهمال‌کاری تحصیلی با تأکید بر نقش تعدیل‌کننده خودکارآمدی تحصیلی در دانش‌آموزان دختر دوره دوم متوسطه انجام شد.
روش‌شناسی: طرح پژوهش از نوع نیمه‌آزمایشی با پیش‌آزمون ـ پس‌آزمون همراه با گروه کنترل بود. جامعه آماری شامل تمامی دانش‌آموزان دختر دوره دوم متوسطه شهر قروه در سال تحصیلی ۱۴۰۵-۱۴۰۴ به تعداد ۱۲۳۷ نفر بود که از میان آنان ۳۰ دانش‌آموز واجد شرایط به روش نمونه‌گیری در دسترس انتخاب و به‌صورت تصادفی در دو گروه آزمایش (۱۵ نفر) و کنترل (۱۵ نفر) جایگزین شدند. گروه آزمایش طی هشت جلسه تحت آموزش ذهن‌آگاهی تحصیلی قرار گرفت، در حالی که گروه کنترل مداخله‌ای دریافت نکرد. داده‌ها با استفاده از پرسشنامه اهمال‌کاری تحصیلی سولومون و راثبلوم (۱۹۸۴) و پرسشنامه خودکارآمدی تحصیلی مورگان و جینکز (۱۹۹۹) گردآوری شدند. تجزیه و تحلیل داده‌ها از طریق تحلیل کوواریانس تک‌متغیره و رگرسیون تعدیلی با بهره‌گیری از ماکروی PROCESS در نرم‌افزار SPSS انجام گرفت.
یافته‌ها: نتایج تحلیل کوواریانس نشان داد که آموزش ذهن‌آگاهی تحصیلی تأثیر معناداری بر کاهش اهمال‌کاری تحصیلی دارد. همچنین نتایج رگرسیون تعدیلی حاکی از معناداری اثر متقابل گروه و خودکارآمدی تحصیلی بر اهمال‌کاری تحصیلی بود. که نشان‌دهنده نقش تعدیل‌کنندگی خودکارآمدی تحصیلی است. بررسی اثرات شرطی نیز مشخص ساخت که اثربخشی آموزش ذهن‌آگاهی در هر سه سطح خودکارآمدی معنادار بوده، اما با افزایش سطح خودکارآمدی تحصیلی، شدت کاهش اهمال‌کاری افزایش می‌یابد.
نتیجه‌گیری: آموزش ذهن‌آگاهی تحصیلی مداخله‌ای کارآمد در مهار رفتارهای تعویقی دانش‌آموزان است و اثربخشی آن در بستری از خودکارآمدی تحصیلی بالا تقویت می‌شود؛ از این‌رو، تلفیق مداخلات ذهن‌آگاهی با راهبردهای ارتقای باورهای خودکارآمدی در مدارس توصیه می‌گردد.
دانلودها
دانلودها
گاه‌شمار انتشار
شماره
نوع مقاله
مجوز
حق نشر 2026 هوشنگ جدیدی, نگین رشیدی (نویسنده)
این پروژه تحت مجوز بین المللی Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 می باشد.
