زمینه‌های ادراک عدالت آموزشی از دیدگاه یادگیرندگان: یک مرور کیفی

نویسندگان

  • محمدجواد موسوی‌اصل گروه علوم تربیتی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران نویسنده
  • الهام کرمی‌فر گروه روان‌شناسی تربیتی، دانشگاه الزهرا، تهران، ایران نویسنده مسئول

کلمات کلیدی:

عدالت آموزشی, ادراک عدالت, یادگیرندگان, مرور کیفی, تحلیل محتوای کیفی

چکیده

هدف این مطالعه تبیین و یکپارچه‌سازی زمینه‌ها و مؤلفه‌های ادراک عدالت آموزشی از منظر یادگیرندگان بر اساس شواهد کیفی موجود در ادبیات علمی است. این پژوهش از نوع مروری کیفی با رویکرد تحلیل محتوای استقرایی انجام شد. داده‌ها صرفاً از طریق مرور هدفمند متون علمی گردآوری گردید و ۱۳ مقاله واجد شرایط که به تجربه و ادراک یادگیرندگان از عدالت آموزشی پرداخته بودند، انتخاب شد. فرآیند انتخاب تا دستیابی به اشباع نظری ادامه یافت. تحلیل داده‌ها با استفاده از نرم‌افزار NVivo نسخه 14 و از طریق کدگذاری باز، مقوله‌بندی مفهومی و مقایسه مداوم انجام گرفت. نتایج نشان داد ادراک عدالت آموزشی مفهومی چندبعدی است که در چهار حوزه اصلی شکل می‌گیرد: عدالت ساختاری و نهادی، عدالت تعاملی و بین‌فردی، عدالت رویه‌ای در فرآیندهای آموزشی و عدالت ادراک‌شده در پیامدها و نتایج تحصیلی. یادگیرندگان عدالت را نه‌تنها در سطح سیاست‌ها و منابع، بلکه در کیفیت تعاملات انسانی، شفافیت و ثبات رویه‌ها، مشارکت در تصمیم‌گیری و تناسب میان تلاش و نتایج تجربه می‌کنند. ضعف در هر یک از این سطوح می‌تواند ادراک کلی عدالت آموزشی را تضعیف کند. یافته‌ها نشان می‌دهد تحقق عدالت آموزشی مستلزم توجه هم‌زمان به ساختارها، فرآیندها و روابط انسانی در محیط‌های یادگیری است و ادراک یادگیرندگان باید به‌عنوان شاخصی کلیدی در ارزیابی و اصلاح نظام‌های آموزشی مدنظر قرار گیرد.

دانلودها

دسترسی به دانلود اطلاعات مقدور نیست.

مراجع

Bandura, A. (1997). Self-efficacy: The exercise of control. New York, NY: Freeman.

Braun, V., & Clarke, V. (2006). Using thematic analysis in psychology. Qualitative Research in Psychology, 3(2), 77–101.

Brookhart, S. M. (2013). Grading and learning: Practices that support student achievement. Educational Measurement: Issues and Practice, 32(1), 4–16.

Colquitt, J. A. (2001). On the dimensionality of organizational justice: A construct validation of a measure. Journal of Applied Psychology, 86(3), 386–400.

Eccles, J. S., & Wigfield, A. (2002). Motivational beliefs, values, and goals. Annual Review of Psychology, 53, 109–132.

Fullan, M. (2016). The new meaning of educational change (5th ed.). New York, NY: Teachers College Press.

Hattie, J., & Timperley, H. (2007). The power of feedback. Review of Educational Research, 77(1), 81–112.

OECD. (2018). Equity in education: Breaking down barriers to social mobility. Paris: OECD Publishing.

OECD. (2021). Beyond academic learning: First results from the survey of social and emotional skills. Paris: OECD Publishing.

Rawls, J. (1999). A theory of justice (Rev. ed.). Cambridge, MA: Harvard University Press.

Ryan, R. M., & Deci, E. L. (2020). Intrinsic and extrinsic motivation: The psychology of motivation. New York, NY: Routledge.

Schaufeli, W. B., Salanova, M., González-Romá, V., & Bakker, A. B. (2002). The measurement of engagement and burnout. Journal of Happiness Studies, 3(1), 71–92.

Sen, A. (2009). The idea of justice. Cambridge, MA: Harvard University Press.

Tyler, T. R. (2014). Justice and effective cooperation. Social Justice Research, 27(1), 5–22.

Wentzel, K. R. (2012). Teacher–student relationships and adolescent competence. Journal of Educational Psychology, 104(2), 287–298.

گاه‌شمار انتشار

چاپ شده
ارسال
بازنگری
پذیرش

شماره

نوع مقاله

مقالات

ارجاع به مقاله

موسوی‌اصل م.، و کرمی‌فر ا. (2025). زمینه‌های ادراک عدالت آموزشی از دیدگاه یادگیرندگان: یک مرور کیفی. مجله تحقیقات روانشناسی عمومی و علوم تربیتی، 1(2)، 1-8. https://jgpess.com/index.php/jgpess/article/view/14

مقالات مشابه

11-20 از 40

همچنین برای این مقاله می‌توانید شروع جستجوی پیشرفته مقالات مشابه.